ladami unikalnej syberyjskiej przyrody i polskich diaspor,
czyli z Dolinek Podkrakowskich na Syberi

 

 
 
Zobacz zdj璚ia z wyprawy>>








































































   

             Polskim Busem do Budapesztu, ze stolicy W璕ier do Irkucka przez Moskw samolotem, a z Irkucka do U豉n Ude Kolej Transsyberyjsk tak rozpocz瘭imy II Wymian m這dzie篡 Polskiego Towarzystwa Schronisk M這dzie穎wych Ma這polskiego Oddzia逝 w Krakowie Polska-Buriacja 2017 r. pn. ladami unikalnej syberyjskiej przyrody i polskich diaspor, czyli z Dolinek Podkrakowskich na Syberi.

Niesamowite przyj璚ie czeka這 na nas po przyjedzie do U豉n Ude. Gospodarze regionalnym zwyczajem przywitali nas chlebem i mlekiem w rytmach buriackich melodii. Pan Bogus豉w dost雷i wielkiego zaszczytu otrzymuj鉍 hadak, czyli buriacki szal-symbol uznania i szacunku. Tak rozpocz窸a sie oficjalna wizyta polskiej delegacji m這dzie篡 zrzeszonej w Polskim Towarzystwie Schronisk M這dzie穎wych Oddzia逝 Ma這polskiego
w Krakowie w Bajkalskim Koled簑 Turystyki i Serwisu w U豉n Ude.

Podczas powitalnego spotkania by czas na nie tylko na przem闚ienia i prezentacje ale r闚nie wsp鏊ny piew, ta鎍e regionalne i pami靖kowe fotografie. Serdeczne powitania przez dyrektora, nauczycieli, pracownik闚 administracji i student闚 prze豉ma造 w nas niepewno i wszelkie obawy. Bylimy oczarowani bezporednioci i uprzejmoci gospodarzy. To te szybko buriacki taniec Jochar przepleciony zosta elementami naszego Krakowiaczka.

Pobiedna cz wizyty tego dnia by豉 r闚nie poruszaj鉍a i ekscytuj鉍a. Powita豉 na Pani Maria Iwanowa wraz z m篹em Gienadijem, kt鏎zy towarzyszyli nam do ko鎍a dnia. Pani Maria honorowy prezes Kulturowo-Narodowej Autonomii Polak闚 Nadzieja w U豉n Ude przygotowuj鉍 nasz wizyt na Syberii pragn窸a abymy poznali i zobaczyli jak najwi璚ej. Na pocz靖ku odbylimy  wycieczk z przewodnikiem Jewgienijem Siemionowem po U豉n Ude. Obejrzelimy miejsce za這瞠nia miasta i wykopaliska archeologiczne, gdzie rzeka Uda wpada do Selengi, Teatr Dramatyczny, Teatr Opery i Baletu oraz wiele innych atrakcji miasta obfituj鉍e w cerkwie i niezliczone pomniki.

Mielimy okazj zobaczy jak modl  lamowie w dacanie, us造sze piew a'capella i obserwowa pop闚 podczas sprawowania modlitw
w cerkwi prawos豉wnej. Odwiedzilimy Centrum Buddyzmu na Z這tej G鏎ze i Dom Przyjani Narod闚 - siedzib 20 narodowoci zamieszkuj鉍ych Buriacj oraz Dom Kultury, w kt鏎ym dzia豉 s造nny zesp馧 taneczny Akwarelki.

Wieczorem odwiedzilimy Dom Polski - siedzib Narodowo-Kulturowej Autonomii Polak闚 w miecie U豉n-Ude "Nadzieja. Dom Polski to miejsce t皻ni鉍e 篡ciem Polak闚 na Syberii, gdzie aktywnie dzia豉 ponad 100 naszych Rodak闚. Opowieciom Pani Marii o 篡ciu i historii Polak闚 na Zabajkalu, krzewieniu kultury i zwyczajach polskich nie by這 ko鎍a. To historyczne wydarzenie odby這 sie w towarzystwie Pani Olgi Poljakowej, Jej m篹a - muzyka i kompozytora Pana Aleksandra Poljakowa i nauczyciela j瞛yka polskiego Pana Krystiana Furmanowicza.

Mimo opadaj鉍ych powiek ze zm璚zenia bylimy pod ogromnym wra瞠niem wsp鏊nie realizowanych projekt闚 na rzecz upami皻nienia dokona  Polak闚 i krzewienia polskoci na Syberii wsp鏊nie przez Pani Mari i naszego przewodnika Pana Jerzego Bogus豉wa Nowaka.

Niestety tego dnia brak這 nam czasu na wizyt w polskim kociele i spotkanie z ks. Adamem Romaniukiem-proboszczem Parafii w U豉n Ude i odleg貫go o 700 km miasta Czita.  Z nadmiaru wra瞠, emocji i zm璚zenia nie moglimy spa. Ale to chyba normalne, przecie dowiadczylimy fenomenu, jak du穎 mo積a dowiedzie sie o swojej Ojczynie, b璠鉍 ponad 7000 km od Polski. Kolejny dzie zupe軟ie inny.

Poczulimy zapach stepu, g鏎 i przecudnej doliny rzeki Selengi. Ca造 dzie sp璠zilimy wsp鏊nie z m這dzie蕨 i studentami Bajkalskiego Koled簑
w miejscowoci To這goj. Regionalne ta鎍e rosyjskie i buriackie, rozgrywki sportowe, wspinaczka ska趾owa,  piew przy gitarach,  wsp鏊ne ognisko, wycieczka w G鏎y Szama雟kie, c騜 mo瞠 by skuteczniejsze w nauce j瞛yka, zwyczaj闚, przyrody i kultury obydwu narod闚. To najlepszy spos鏏 aby uczy si wzajemnego szacunku, tolerancji
i poszanowania dla innych kultur i narodowoci.

roda rano - kolejny dzie rozpoczyna si wycieczk do Ust Barguzin. Jedziemy na p馧noc prze tajg prawie 300 km. Krajobraz na pocz靖ku wydaje si monotonny, droga prosta, tajga i niebo w idealnej kompozycji. (uwielbiam ten nieskomplikowany i symbolizuj鉍y wolno widok w Rosji). Mijamy po drodze drewniane wioski, w kt鏎ych wolno p造nie 篡cie. Wsz璠zie pe軟o drzew, wr鏚 kt鏎ych dominuje liczna panna brzoza, to drzewo daj鉍e moc i 篡cie. Drewniane zabudowania bardzo skromne, momentami nawet biedne, ogrodzone prymitywnym p這tem skrywaj male鎥ie poletka w kt鏎ych ron warzywa. S te liczne, kolorowe domy okraszone bia造mi zdobieniami i okiennicami-najbardziej charakterystyczna architektura syberyjska.

Doje盥瘸j鉍 do brzegu Bajka逝 mijamy miejscowo Turk, gdzie pojawi豉 si namiastka luksusu. Przedsi瑿iorstwo turystyczne, hotel, nadmorska pla瘸 zagrodzona jak pentagon, kute bramy i lustrzane domy strasznie k堯c si z unikaln syberyjsk przyrod.
                  Zabajkale to tektoniczny rejon w kt鏎ym wyst瘼uj bogate wody mineralne i termalne. Temperatura niekt鏎ych r鏚e dochodzi do 70 . Goriaci雟k, Maksimiucha, Gremiaci雟k, Barguzin, Dawsza to tylko niekt鏎e miejscowoci, gdzie wyst瘼uj r鏚豉 radanowe, cudownie dzia豉j鉍e min. na sk鏎 i schorzenia reumatyczne. 

 Bajka to najg喚bsze tektoniczne jezioro wiata 1642 m p.p.m, d逝gie na 636 km, szerokie na 78 km, z 1550 gatunkami rolin i zwierz靖 z najs造nniejsz s這dkowodn, drapie積 nerp czyli fok nie積obia章. To najwi瘯szy rezerwuar wody pitnej na wiecie, do kt鏎ego wp造wa oko這 300 rzek. Najwi璚ej wody do Bajka逝 dostarcza rzeka Selenga, maj鉍a swoje r鏚豉 w Mongolii.

Nad Seleng po這穎ne jest miasto U豉n Ude. Jako jedyna z Bajka逝  wyp造wa rzeka Angara, nad kt鏎ej brzegami usytuowany jest Irkuck.  Bajka posiada 27 kamienistych wysp z najwi瘯sz wysp Olchon. Temperatura wody to oko這 6 蚓, przy brzegu 12蚓, w zimie w ca這ci zamarza, wpisany jest na List wiatowego Dziedzictwa UNESCO.

Na wschodnim wybrze簑 znajduje si Barguzi雟ki Rezerwat Biosfery i Park Narodowy. Nasze pierwsze spotkanie z Bajka貫m to miejsce przy Szama雟kiej Skale i s造nnej Czerepa盧e. Czerepa磬a to granitowy 鄴逕, kt鏎y z podniesion g這w wita turyst闚 nad Bajka貫m, gdzie r騜owy bagulnik (krzew) upi瘯sza surowa tajg.

W Ust Barguzin czekaj na nas uczniowie i pracownicy szko造 na czele z Pani Dyrektor. Powitanie, obiad i kolejny atrakcyjny punkt programu - wizyta w domu rybaka. Po堯w ryb na Bajkale zmieni si ogromnie w ostatnich dekadach, s造nna bajkalska ryba omul zosta豉 obj皻a ca趾owit ochron ze wzgl璠u na ryzyko wygini璚ia gatunku.  Po堯w ryb obecnie jest bardzo ograniczony, 這dzie zast雷iono kutrami tote z przyjemnoci obejrzelimy stare 這dzie i sieci rybackie.

Pnym popo逝dniem bralimy udzia w akcji ekologicznej 36 minut dla Bajka逝. Zbieralimy mieci na pla篡 (np. akordeon, sk鏎zane torby i z這te pantofelki) i bawilimy si w quiz ekologiczny. Nast瘼nego dnia zwiedzalimy P馧wysep w. Nos i miejscowo Mach闚.
To by豉 prawdziwa uczta duchowa jak to mawia Pan Bogus豉w.

Spacer pla蕨 nad Zatok Barguzi雟k,  w璠ruj鉍e wydmy z sosnowymi zagajnikami, onie穎ne G鏎y Barguzi雟kie, klify skalne majestatycznie wynios貫 nad wod, chmary komar闚, a wieczorem spacer do Kr鏊a Bajka逝. Woda ciep豉 i przyjemna zach璚a豉 przy dwi瘯u gitary  do ta鎍a  na piasku. Kolejny poranek, jazda  marszrutk do U豉n Ude.

W drodze poznalimy ma鹵e雟two, kt鏎e ma korzenie polskie. 砰j z pracy w tajdze, zajmuj si mylistwem i wycink drzew. Maj swoje gospodarstwo kilka kr闚 i kury. Ch皻nie rozmawiaj, s przyjanie nastawieni i opowiadaj o sobie. Przy drodze zarabiaj par groszy sprzedaj鉍 piero磬i na gor鉍o z kuchenki samochodowej. U przydro積ej handlarki kupilimy orzeszki cedrowe i dalej w drog na po逝dnie Buriacji. Droga w tajdze prosta i przyjemna z pi瘯nymi widokami, g鏎, las闚, jezior i bagien.

Po m璚z鉍ej podr騜y do U豉n Ude czeka豉 nas niespodzianka - pyszny obiad buriacki. Najpierw jednak sami musielimy go przygotowa. Podczas warsztat闚 kulinarnych nasza kompania w nie積obia造ch fartuszkach pozna豉 tajniki lepienia poz闚. Pozy to pyszne piero磬i z dziurkami w kszta販ie woreczk闚. Lepi鉍 je trzeba by這 wykona 33 zlepienia, uk豉daj鉍 w rodku wo這win, konin i baranin. Pozy wysz造 nam wspaniale. Do obiadu podano jak zwykle chleb, do tego pyszn mietan, kt鏎 mo積a by這 kroi no瞠m, wymienity zielony czaj z mlekiem oraz salamat.

Wieczorem czeka豉 nas tym razem uczta duchowa. W teatrze dramatycznym obejrzelimy sztuk pt. Ksi篹ycowy potw鏎. Nasza m這dzie pomimo bariery j瞛ykowej poj窸a sens trudnej  sztuki dramatycznej, opowiadaj鉍ej o wojnie rosyjsko tureckiej. Wszyscy jestemy pod wra瞠niem wysokiego poziomu kultury, z kt鏎 mamy do czynienia w wielu sytuacjach i miejscach. W U豉n Ude jest 5 teatr闚 i 15 szk馧 muzycznych, dzia豉 opera i balet. Ponad 70 % dzieci i m這dzie篡 uczy si w muzycznych szko豉ch. Widoczny jest ogromny nacisk na rozw鎩 szeroko rozumianej sztuki i kultury.

Intensywny dzie pe貫n wra瞠 i zmys這wych dozna trudno nam by這 nam zako鎍zy podziwiaj鉍 mieni鉍e si kolorami fontanny pod teatrem. W sobot czeka豉 nas kolejna wycieczka, tym razem pojechalimy do Tarbagataj, gdzie mieszkaj Starowiercy.
W lokalnym muzeum i w cerkwi spotka si z nami ojciec Siergiej. Starowiercy to ludzie wyp璠zeni przez cara do Polski, a nast瘼nie z teren闚 zaboru rosyjskiego przesiedleni na Syberi. Zachowuj鉍 swoj wiar,  tradycje i obrz璠y prawos豉wne przetrwali do dzisiaj
w liczbie ponad 100 wyznawc闚. (w Polsce zamieszkiwali na wschodzie min. w Supraselu)

W filii koled簑 w Tarbagataj mielimy okazj obejrze konkursowe wyst瘼y gimnastyki artystycznej w wykonaniu ma造ch dziewczynek. Po obiedzie pojechalimy w kierunku miasta Czita.

We wsi Barch skr璚ilimy na Niko豉jow Polan. To miejsce w tajdze utworzone przez cz這wieka zakochanego w naturze. S domki gdzie mo積a mieszka, gotowa, odpoczywa i cieszy si natur w parku linowym. Jest nawet scena z widowni i ziemianka, w kt鏎ej mieszka w豉ciciel. Ka盥y mo瞠 tu przyjecha i sp璠zi dowoln  ilo czasu na 這nie natury, w otoczeniu magicznej brzozy, irys闚 i r騜 syberyjskich ora z wieternic.

Ani na krok nie odst瘼owa造 nas komary, kt鏎e mia造 przy nas niez章 uczt. Najbardziej smakowa豉 im szlachetna krew Pana Bogusia. Po powrocie kolacja, po瞠gnalne spotkanie, wsp鏊ny spacer piew, prezenty i zaproszenie do Polski. Za kilka miesi璚y z radoci spotkamy si tym razem w Krakowie.

W naszych sercach i umys豉ch na zawsze zostan niezapomniane chwile, kt鏎e dane nam by這 prze篡 za Zabajkalu w璠ruj鉍 ladami unikalnej syberyjskiej przyrody i polskich diaspor, czyli z Dolinek Podkrakowskich na Syberi.

         Teresa Sieradzka
          opiekun SKKTPTSM OSTANIEC 
          Zesp馧 Szk馧 Publiczne Gimnazjum nr 1
          im. Akademii Krakowskiej w Jerzmanowicach

Uczestnicy II Wymiany m這dzie篡 Polskiego Towarzystwa Schronisk M這dzie穎wych Ma這polskiego Oddzia逝 w Krakowie Polska-Buriacja 2017 to:

Paulina Filipek Publiczne Gimnazjum nr 1 im. Akademii Krakowskiej w Jerzmanowicach 32-048 Jerzmanowice, 
                                      ul.Szkolna 2
Monika Kozd瑿a Publiczne Gimnazjum nr 18 im. Kr鏊a Jana III Sobieskiego 30-001 Krak闚

Weronika Paj隕 Zesp馧 Szk馧 im. Wincentego Witosa w Suchej Beskidzkiej ul. Sp馧dzielc闚 1, 34-200 Sucha Beskidzka

Agnieszka Jaszowska  Prywatne Gimnazjum nr 4 Inspiracja ul. niadeckich 12b, 31-531 Krak闚

Nina Wro雟ka  Prywatne Gimnazjum nr 4 Inspiracja ul. niadeckich 12b, 31-531 Krak闚

Wiktor Tylnicki Publiczne Gimnazjum nr 1 im. Akademii Krakowskiej w Jerzmanowicach 32-048 Jerzmanowice,
                                        ul. Szkolna 2
Daniel P璚ak Publiczne Gimnazjum nr 1 im. Akademii Krakowskiej w Jerzmanowicach 32-048 Jerzmanowice,
                                  ul. Szkolna 2
Marek Sieradzki Publiczne Gimnazjum nr 1 im. Akademii Krakowskiej w Jerzmanowicach 32-048 Jerzmanowice,
                                         ul. Szkolna 2

  Tak dzielni!
         wytrwali,
          aktywni,
          nie mali!
          Odwa積i,
          szaleni,
          wzruszeni do 貫z!
          swej Ziemi bogactwem najczciej zdziwieni,
          pokorni, gdy trzeba zdoby si na gest!

Dzi瘯ujemy Wam za godne reprezentowanie Polskiego Towarzystwa Schronisk M這dzie穎wych Oddzia逝 Ma這polskiego w Krakowie i swoich szk馧 z Krakowa, Jerzmanowic i Suchej Beskidzkiej.


Opiekunowie:
Jerzy Bogus豉wa Nowak przewodnik i t逝macz, wiceprezes ZOM PTSM w Krakowie
Teresa Sieradzka nauczyciel Publicznego Gimnazjum nr 1  im. Akademii Krakowskiej
                               w Jerzmanowicach


Instytucje wspieraj鉍e II Wymian m這dzie篡 Polskiego Towarzystwa Schronisk M這dzie穎wych Ma這polskiego Oddzia逝 w Krakowie Polska-Buriacja 2017
Powiat Krakowski
Zesp馧 Szk馧 w Jerzmanowicach
Ma這polska Organizacja Turystyczna
Urz鉅 Marsza趾owski w Krakowie
Fundacja im. Grzegorza Stecha Pomagamy zdolnej m這dzie篡

W imieniu organizator闚 dzi瘯ujemy Rodzicom, Dyrektorom Szk馧 i Instytucjom wspieraj鉍ym za zaufanie i umo磧iwienie zorganizowania wyjazdu na Syberi.

 

 

 

 

.,